Kiedy pomoc staje się początkiem nowego życia
To nie był tylko projekt. To była droga. Przez ponad dwa lata – od listopada 2023 do grudnia 2025 roku – w naszych Centrach w Katowicach, Wrocławiu i Częstochowie codziennie spotykaliśmy ludzi, którzy przyjechali do Polski z jednym pytaniem: „co dalej?”. Teraz, kiedy zamknęliśmy projekt „Przełamywanie barier strukturalnych dla integracji uchodźców z Ukrainy (OSBIUR)”, wiemy jedno — odpowiedź na to pytanie nie była jedną usługą, jednym kursem czy jedną poradą. Była procesem i była możliwa dzięki kompleksowemu wsparciu.
4 340 historii zmiany
Za liczbą 4 340 osób objętych wsparciem kryją się konkretne historie.
Olena mówi dziś spokojnie: „Na początku bałam się odezwać w sklepie. Teraz pracuję i rozmawiam z klientami codziennie.”
Andrij wspomina: „Najtrudniejsze było uwierzyć, że mogę zacząć od nowa. Ktoś musiał mi to najpierw pokazać.”
To właśnie ten moment, kiedy ktoś zaczyna wierzyć, jest dla nas najważniejszym efektem.
Skala, która ma znaczenie
Projekt objął tysiące osób, ale jego siła tkwi w jakości:
- 3 883 osoby otrzymały wsparcie prawne i administracyjne (135% planu)
- 2 724 osoby uzyskały wsparcie zawodowe i informacje o rynku pracy
- 951 osób ukończyło kursy języka polskiego (133% planu)
- 2 496 osób skorzystało ze wsparcia psychologicznego (aż 173% planu)
To nie są tylko wskaźniki. To dowód, jak ogromna była potrzeba i jak bardzo trafiliśmy z odpowiedzią.
Więcej niż nauka języka
W jednej z sal w Katowicach uczestniczka kursu powiedziała: „Tu nie uczę się tylko języka. Tu uczę się życia w nowym kraju.”
I rzeczywiście, kursy językowe były czymś więcej niż nauką słów:
- 98% uczestników uznało je za przydatne
- 77% wskazało zmniejszenie bariery językowej
- 60% poczuło większą pewność siebie
Równie ważne było to, co działo się między zajęciami — relacje, które rodziły się przy okazji spotkań, rozmów i zwykłej wspólnej kawy, dając ludziom coś znacznie więcej niż wsparcie systemowe: poczucie, że nie są już sami i że obok są inni, którzy rozumieją ich doświadczenia.
Moment, w którym ktoś odzyskuje kontrolę
Doradztwo zawodowe często zaczynało się od jednego zdania: „Nie wiem, co mogę robić w Polsce.”, a kończyło się tak: własna działalność gospodarcza, nowa ścieżka zawodowa, pierwsze CV, pierwsza rozmowa kwalifikacyjna.
- 93% uczestników uznało wsparcie za dopasowane do swoich potrzeb
- niemal wszyscy poleciliby je innym
Jedna z uczestniczek powiedziała: „Byłam sprzątaczką, choć wcześniej zarządzałam zespołem. Dziś znów decyduję o swoim życiu.”
Czasem najważniejsze wsparcie zaczyna się od rozmowy
Wsparcie psychologiczne rzadko jest pierwszą rzeczą, o której się mówi, ale w wielu przypadkach okazywało się tym, co naprawdę pomagało stanąć na nogi.
Jedna z uczestniczek ujęła to prosto: „Dzięki tym spotkaniom zaczęłam w końcu normalnie funkcjonować.”
- 63% osób poczuło większy spokój i bezpieczeństwo
- 54% odzyskało pewność siebie
- 46% przestało czuć się samotnie
W miejscach, które tworzyliśmy, ludzie nie tylko szukali rozwiązań swoich problemów, ale zaczynali znowu czuć się pewniej i spokojniej w codziennym życiu.
Siła, która realnie zmieniła życia
Niezależna ewaluacja jasno pokazuje, że projekt był dobrze dopasowany do potrzeb, skuteczny w działaniu i realnie potrzebny, a jego wpływ na życie uczestników nie był chwilowy, tylko trwały.
Najważniejsze zmiany nie dotyczyły wyłącznie pracy czy znajomości języka. Uczestnicy zaczęli czuć się bezpieczniej, stopniowo odzyskiwali samodzielność w codziennych sprawach, nabierali większej pewności w podejmowaniu decyzji i coraz częściej mówili o tym, że są gotowi planować swoją przyszłość w nowym miejscu.
Co zostaje po projekcie?
Po jego zakończeniu zostają przede wszystkim ludzie, którzy dziś radzą sobie lepiej niż na początku — bardziej samodzielni, pewniejsi w codziennych sytuacjach i gotowi mierzyć się z kolejnymi wyzwaniami.
Zostają też relacje i społeczność, która w wielu przypadkach stała się ważnym punktem oparcia. Miejscem znajomości, wzajemnej pomocy i zwykłej obecności innych osób w podobnej sytuacji.
Zostaje również doświadczenie i wiedza, które pokazują, że dobrze zaplanowane i kompleksowe wsparcie może realnie wpływać na życie ludzi i pomagać im odnaleźć się w nowym środowisku.
To jeszcze nie koniec
Kończymy projekt OSBIUR, ale potrzeby, na które odpowiadał, nie znikają wraz z jego zamknięciem. Integracja to proces, który wymaga czasu i dalszego wsparcia, szczególnie w obszarze pracy, języka i dobrostanu psychicznego.
Dlatego jako Fundacja ADRA Polska wiemy, że takie działania nadal są potrzebne i że ich sens buduje się przede wszystkim w codziennym kontakcie z drugim człowiekiem — w rozmowie, w towarzyszeniu i w małych krokach, które z czasem składają się na większą zmianę.
Pełny raport ewaluacyjny dostępny poniżej zawiera szczegółowe dane, wnioski i pokazuje skalę oraz efekty projektu OSBIUR.
